МОДЕЛЮВАННЯ ДИНАМІКИ ІНФЕКЦІЙНОГО ЗАХВОРЮВАННЯ З УРАХУВАННЯМ ПРОСТОРОВО-ДИФУЗІЙНИХ ЗБУРЕНЬ, ЗОСЕРЕДЖЕНИХ ВПЛИВІВ ТА КРИВИЗНИ СЕРЕДОВИЩА

Автор(и)

  • S. V. Baranovsky Національний університет водного господарства та природокористування, Рівне, Україна

DOI:

https://doi.org/10.17721/2706-9699.2021.1.02

Ключові слова:

модель інфекційного захворювання, динамічні системи, асимптотичні методи, сингулярно збурені задачі

Анотація

При дослідженні закономірностей взаємодії імунної системи з виявленими в організмі вірусами використовується досить різноманітний спектр моделей. Відому модель Марчука інфекційного захворювання, що описує найбільш загальні механізми імунного захисту, отримано у припущенні, що середовище «організму» є однорідним та необмеженим, в якому усі діючі фактори процесу миттєво перемішуються. Запропонований авторами підхід для урахування впливу просторово розподілених дифузійних «перерозподілів» на характер протікання інфекційного захворювання забезпечує можливість виявляти ефект зниження модельного рівня максимальної концентрація антигенів в епіцентрі зараження внаслідок їх дифузійного «розмивання» у процесі розвитку захворювання. Зокрема, у випадках, коли концентрація вірусних частинок у початковий момент часу чи інтенсивність зосередженого джерела вірусів у деякій частині осередку зараження організму перевищуватиме певний критичний рівень імунологічного бар’єру такий ефект дифузійного «перерозподілу» за досить малий проміжок часу спричинить зниження надкритичної концентрації вірусних частинок до значень, зокрема, вже нижчих за критичний рівень і їх подальше знешкодження може забезпечуватись наявним рівнем концентрації власних антитіл або потребуватиме більш ощадливої процедури введення ін’єкційного розчину з меншою концентрацією донорських антитіл. У даній статті математичну модель інфекційного захворювання узагальнено для урахування кривизни обмеженого середовища в умовах просторово-дифузійних збурень, конвекції та наявності різного роду зосереджених впливів. Відповідну сингулярно збурену модельну задачу із запізненням зведено до послідовності «розв’язних» задач без запізнення. Проілюстровано вплив «криволінійності» обмеженого середовища на розвиток інфекційного захворювання в умовах дифузійних збурень, конвекції та зосереджених впливів.

Посилання

Burnet F.M. Cellular immunology. М.: Мir, 1971. 542 p. (in Russian)

Marchuk G.L. Mathematical models in immunology. Computational methods and experiments. M.: Nauka, 1991. 304 p. (in Russian)

Marchuk G.L. Mathematical models of immune response in infectious diseases. Dordrecht: Kluwer Press, 1997. 350 p.

Nowak M.A., May R.M. Virus dynamics. Mathematical principles of immunology and virology. Oxford University Press, 2000. 237 p.

Wodarz D. Killer Cell Dynamics. Mathematical and Computational Approaches to Immunology. Springer Science+Business Media, LLC, 2007. 220 p.

Bomba A.Ya., Baranovsky S.V., Pasichnyk M.S., Pryshchepa O.V. Modeling small-scale spatial distributed influences on the development of infectious disease process. Mathematical modeling and computing. 2020. Vol. 7, No. 2. P. 310–321.

Baranovskii S.V., Bomba A.Ya. Generalization of antivirus immune response mathematical model by Marchuk and Petrov taking into account the influence of small spatially distributed particles. Mathematical and computer modeling. Series: Technical Sciences. Issue 21. Kamianets-Podilskyi: KPNU. 2020. P. 5-24. (in Ukrainian)

Bomba A.Ya., Baranovskii S.V. Modeling small-scale spatial distributed influences on the dynamics of infectious disease on condition of pharmacotherapy. Journal of Numerical and Applied Mathematics. № 1 (133). 2020. P. 5-17. (in Ukrainian)

Bomba A.Ya., Baranovskii S.V., Pryshchepa O.V. Modeling influence of small-scale diffusion perturbations on the development of infectious diseases under immunotherapy. Proceedings of the International scientific and practical conference " Modeling, Control and Information Technologies", 5-7 November 2020, Rivne, Ukraine. Rivne: National University of Water and Environmental Engineering, 2020. P.15-18.

Bomba A., Baranovskii S., Pasichnyk M., Malash K. Modeling of Infectious Disease Dynamics under the Conditions of Spatial Perturbations and Taking into account Impulse Ef-fects. Proceedings of the 3rd International Conference on Informatics & Data-Driven Medicine (IDDM 2020), Växjö, Sweden, November 19-21, 2020. P. 119-128.

Bomba A.Ya., Fursachyk O.A. Inverse singularly perturbed problems of the convection-diffusion type in quadrangular curvilinear domains. Journal of Mathematical Sciences. 2010, Volume 171, Issue 4, pp. 490–498.

Bomba A.Ya., Baranovsky S.V., Prysyazhnyuk I.M. Nonlinear singularly perturbed problems of the "convection-diffusion" type. Rivne: NUWEE, 2008. 254 p. (in Ukrainian)

Elsgolc L.E., Norkin S.B. Introduction to the theory of differential equations with deviating argument. M.: Nauka, 1971. 296 p. (in Russian)

Bomba A.Ya. Klimjuk Ju.Je., Skopetsky V.V. Spatial nonlinear singularly perturbed boundary value problems of the convection – diffusion type. Dopov. Nac. akad. nauk.Ukr. 2007. No. 8. P. 37-44. (in Ukrainian)

Bomba A.Ya., Terebus A.V. Modeling of quasiideal fields for thin spatially curved anisotropic layer. Dopov. Nac. akad. nauk. Ukr. 2011. No. 10. P. 37-43. (in Ukrainian)

Завантаження

Опубліковано

2021-07-19

Як цитувати

Baranovsky, S. V. (2021). МОДЕЛЮВАННЯ ДИНАМІКИ ІНФЕКЦІЙНОГО ЗАХВОРЮВАННЯ З УРАХУВАННЯМ ПРОСТОРОВО-ДИФУЗІЙНИХ ЗБУРЕНЬ, ЗОСЕРЕДЖЕНИХ ВПЛИВІВ ТА КРИВИЗНИ СЕРЕДОВИЩА. Журнал обчислювальної та прикладної математики, 1 (135), 20-28. https://doi.org/10.17721/2706-9699.2021.1.02